{"id":9194,"date":"2023-02-28T15:38:16","date_gmt":"2023-02-28T21:38:16","guid":{"rendered":"http:\/\/10.103.20.84\/?p=9194"},"modified":"2023-02-28T15:52:10","modified_gmt":"2023-02-28T21:52:10","slug":"huanglongbing-de-los-citricos-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/archivos\/9194","title":{"rendered":"Huanglongbing de los c\u00edtricos"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">El Huanglongbing, m\u00e1s conocido como \u00abHLB\u00bb, es causado por la bacteria Candidatus Liberibacter asiaticus (para los pa\u00edses de la regi\u00f3n del OIRSA), la cual puede ser transmitida por el insecto vector Diaphorina citri o por el uso de material de reproducci\u00f3n citr\u00edcola contaminado por dicha bacteria. A partir del a\u00f1o 2008 ha afectado a ocho pa\u00edses de la regi\u00f3n del OIRSA ocasionando dr\u00e1sticas p\u00e9rdidas econ\u00f3micas para el sector. Es as\u00ed, que OIRSA, los Ministerios o Secretarias de Agricultura y Taiw\u00e1n ICDF establecieron una cooperaci\u00f3n de tecnolog\u00eda para salvaguardar la citricultura, en beneficio de los productores de la regi\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con el objetivo de minimizar da\u00f1os con la plaga HLB, categorizada como la m\u00e1s devastadora en el mundo, el OIRSA desarrollo un proyecto con el apoyo t\u00e9cnico y financiero del Fondo para el Desarrollo y Cooperaci\u00f3n Internacional de Taiw\u00e1n (ICDF por sus siglas en ingl\u00e9s) y el Organismo Internacional Regional de Sanidad Agropecuaria (OIRSA), el cual se llev\u00f3 a cabo durante el periodo 2013 \u2013 2017, denominado \u201cFortalecimiento de la regi\u00f3n del OIRSA en el control del Huanglongbing (HLB) y la implementaci\u00f3n del manejo integrado de plagas en c\u00edtricos\u201d y ejecutado por los Ministerios o Secretar\u00edas de Agricultura de Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, Panam\u00e1 y Rep\u00fablica Dominicana, con el objetivo principal de brindar asistencia t\u00e9cnica para fortalecer la capacidad regional en el control del HLB.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El proyecto contempla garantizar la producci\u00f3n de c\u00edtricos en la regi\u00f3n del OIRSA a trav\u00e9s de los siguientes componentes:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1.<\/strong>&nbsp;Asistencia para establecer un sistema de plantas sanas (seedling) en la regi\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2.<\/strong>&nbsp;Asistencia t\u00e9cnica para ejecutar un Manejo Integrado de Plagas en los c\u00edtricos.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3.<\/strong>&nbsp;Fortalecimiento en las t\u00e9cnicas de diagn\u00f3stico del pat\u00f3geno.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4.<\/strong>&nbsp;Reforzamiento de la vigilancia y prevenci\u00f3n en pa\u00edses libres y \u00e1reas libres.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Para la producci\u00f3n de planta sana se cuenta con el establecimiento y mantenimiento de catorce (14) invernaderos para la producci\u00f3n de planta c\u00edtrica certificada y de alta calidad bajo normativa armonizada en la regi\u00f3n, adicionando viveristas del sector privado para suplir la demanda requerida.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Para la transferencia de tecnolog\u00eda y conocimiento se establecieron parcelas demostrativas que permitieron capacitar a t\u00e9cnicos, viveristas y productores en las estrategias de Manejo Integrado del HLB bajo metodolog\u00eda Taiwan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Se fortalecieron los laboratorios oficiales para realizar diagn\u00f3sticos moleculares confiables para HLB, adem\u00e1s se capacito en la t\u00e9cnica de detecci\u00f3n r\u00e1pida del pat\u00f3geno (HLB) mediante Kits Yodo-Almid\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con el prop\u00f3sito de detectar brotes de manera oportuna de HLB se estableci\u00f3 un sistema de vigilancia fitosanitaria para el reconocimiento de plantas enfermas y para minimizar la diseminaci\u00f3n acelerada de la plaga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Es por ello, que a partir del a\u00f1o 2018 por mandato del Comit\u00e9 Internacional Regional de Sanidad Agropecuaria (CIRSA), \u00f3rgano rector del OIRSA se aprueba la creaci\u00f3n del Programa Regional de HLB en apoyo a todos los pa\u00edses de la regi\u00f3n, para brindar continuidad a los esfuerzos antes mencionados.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Producci\u00f3n de Planta Sana de C\u00edtricos<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Convenios:<\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Convenios Belize<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Convenios\/CONVENIO%20BELIZE\/Acuerdo%20firmado%20por%20OIRSA%20y%20UB%20Shoot%20Tip%20Grafting.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Acuerdo firmado por OIRSA y UB Shoot Tip Grafting<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Convenios\/CONVENIO%20BELIZE\/Addenda%20entre%20OIRSa%20y%20Universidad%20de%20Belize%20en%20tecnica%20de%20STG.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Addenda entre OIRSA y Universidad de Belize en t\u00e9cnica de STG<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Convenio El Salvador<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Convenios\/CONVENIO%20EL%20SALVADOR\/Convenio%20firmado%20por%20CENTA%20y%20OIRSA.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Convenio firmado por CENTA y OIRSA<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Convenios Honduras<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Convenios\/CONVENIO%20HONDURAS\/Addenda%20Convenio%20Marco%20OIRSA%20UNAH.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Addenda Convenio Marco OIRSA UNAH<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Convenios\/CONVENIO%20HONDURAS\/Convenio%20Marco%20OIRSA-UNAH.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Convenio Marco OIRSA-UNAH<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Convenio Nicaragua<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Convenios\/CONVENIO%20NICARAGUA\/CONVENIO%20OIRSA-UNA.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">CONVENIO OIRSA-UNA<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Convenio Panam\u00e1<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Convenios\/CONVENIO%20PANAMA\/convenio%20MIDA%20OIRSA.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Convenio MIDA OIRSA<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Convenio OIRSA Taiw\u00e1n ICDF<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Convenios\/CONVENIO%20OIRSA%20Taiw%C3%A1n%20ICDF\/Convenio%20OIRSA%20y%20el%20Gobierno%20de%20la%20Republica%20de%20China%20Taiwan.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Convenio OIRSA Taiw\u00e1n ICDF<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Normativas:<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Normativa\/Belize\/Belize%20-%20THE%20BELIZE%20CITRUS%20CERTIFICATION%20PROGRAMME%20(BCCP).pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Belize \u2013 THE BELIZE CITRUS CERTIFICATION PROGRAMME (BCCP)<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Normativa\/Belize\/Belize%20BCCP%20Regulations%20BELIZE%20AGRICULTURAL%20HEALTH%20AUTHORLTY.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Belize BCCP Regulations BELIZE AGRICULTURAL HEALTH AUTHORLTY<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Normativa\/Belize\/Belize%20STATUTORY%20INSTRUMENT%20122%20of%202009.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Belize STATUTORY INSTRUMENT 122 of 2009<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Normativa\/Guatemala%20Acuerdo%20Ministerial%20176-2012.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Guatemala Acuerdo Ministerial 176-2012<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Normativa\/Honduras%20Reglamento%20de%20Introduccion,%20conservacion,%20produccion,%20certificacion%20y%20distribucion%20de%20Plantas%20de%20Citricos%20.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">&nbsp;Honduras Reglamento de Introducci\u00b4n, conservaci\u00b4n, producci\u00b4n, certificaci\u00f3n y distribuci\u00f3n de Plantas de Citricos en Viveros y Sitios de Producci\u00f3n<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Normativa\/NICARAGUA%20NTON%2011%20038-13%20Certificaci%C3%B3n%20fitosanitaria%20de%20material%20propagativo%20de%20c%C3%ADtricos.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">&nbsp;NICARAGUA NTON 11 038-13 Certificaci\u00f3n fitosanitaria de material propagativo de c\u00edtricos<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Normativa\/Panam%C3%A1%20Reglamento%20Produccion%20de%20C%C3%ADtricos.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">&nbsp;Panam\u00e1 Reglamento Produccion de C\u00edtricos<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Normativa\/Rep.%20Dominicana%20Reglamento%20para%20la%20Certificacion%20Fitosanitaria%20de%20Material%20Propagativo%20de%20Citricos%20DECRETO%20238-13%20.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rep. Dominicana Reglamento para la Certificacion Fitosanitaria de Material Propagativo de Citricos DECRETO 238-13&nbsp;<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/1.%20Produccion%20de%20Planta%20Sana%20de%20Citricos\/Protocolo%20Planta%20Sana\/Produccion%20de%20planta%20sana%20de%20citricos.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Protocolo Planta Sana<\/a><\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Manejo Integrado del HLB<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Manuales:&nbsp;<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Manual de procedimiento para la colecta, env\u00edo y procesamiento de muestras &nbsp;para el diagn\u00f3stico del HLB OIRSA-FAO<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/2.%20Manejo%20Integrado%20del%20HLB\/Manuales\/PROTOCOLO%20PARA%20EL%20MONITOREO%20DE%20Diaphorina%20citri%20Kuwayama%20(HEMIPTERA%20PSYLLIDAE)%20.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">&nbsp;Protocolo para el monitoreo de Diaphorina citri Kuwayama (HEMIPTERA PSYLLIDAE)&nbsp;<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Protocolos:<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/2.%20Manejo%20Integrado%20del%20HLB\/Protocolos%20HLB\/Manejo%20Integrado%20del%20HLB.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Protocolo del manejo integrado del Huanglongbing<\/a><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Diagn\u00f3stico del HLB<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/3.%20Diagnostico%20de%20HLB\/Protocolos%20HLB\/Protocolo%20de%20diagn%C3%B3stico%20de%20Huanglongbing%20en%20hojas%20de%20c%C3%ADtricos.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Protocolo de diagn\u00f3stico de Huanglongbing en hojas de c\u00edtricos<\/a><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Material divulgativo<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Divulgativos\/Gu%C3%ADa%20de%20S%C3%ADntomas%20HLB.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Gu\u00eda de S\u00edntomas HLB<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Divulgativos\/Manejo%20Integrado%20de%20Plagas%20Trifoliar.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Manejo Integrado de Plagas<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Divulgativos\/MIP%20General3(2)%20Afiche.pdf\">MIP General 3 Afiche<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Divulgativos\/MIP4%20Afiche.pdf\">MIP 4 Afiche<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Divulgativos\/Producci%C3%B3n%20de%20plantas%20sanas%20Trifoliar.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Producci\u00f3n de plantas sanas<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Divulgativos\/SHOOT%20TIP%20GRAFTING%C2%A8%20Trifoliar.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">SHOOT TIP GRAFTING<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Divulgativos\/SISTEMA%20DE%20LA%20PRODUCCI%C3%93N%20DE%20PLANTAS%20SANAS%20Afiche.pdf\">SISTEMA DE LA PRODUCCI\u00d3N DE PLANTAS SANAS Afiche<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Divulgativos\/Tamarixia%20Radiata%20Trifoliar.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Tamarixia Radiata Trifoliar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Divulgativos\/USO%20KIT%20DE%20YODO%20Trifoliar.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">USO KIT DE YODO Trifoliar<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Protocolos HLB<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Protocolos%20HLB\/Diagnostico%20HLB_2015_05_29.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Diagn\u00f3stico HLB_2015_05_29<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Protocolos%20HLB\/Diagnostico%20Portadas%20FINAL.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Diagn\u00f3stico Portada FINAL<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Protocolos%20HLB\/MIP%20Protocolo.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">MIP Protocolo<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Protocolos%20HLB\/MIP%20Portada%20FINAL.pdf\">MIP Portada FINAL<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Protocolos%20HLB\/Produccion%20de%20planta%20sana_Final.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Produccion de planta sana_Final<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.oirsa.org\/contenido\/2018\/Sanidad_Vegetal\/WEB%20-%20DRSV-UCom%20-HLB\/HLB\/Protocolos%20HLB\/Produccion%20de%20Planta%20Sana-Portada.PDF\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Produccion de Planta Sana-Portada<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Videos<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=jfI2IvTAWH4\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Salvando a los c\u00edtricos&nbsp;<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/2021\/12\/15\/salvando-a-los-citricos-proyecto-hlb-oirsa-icdf-taiwan\/\">Salvando los c\u00edtricos 2<\/a><\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El Huanglongbing, m\u00e1s conocido como \u00abHLB\u00bb, es causado por la bacteria Candidatus Liberibacter asiaticus (para los pa\u00edses de la regi\u00f3n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":213237736,"featured_media":9195,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_crdt_document":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[121914],"tags":[],"class_list":["post-9194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-programas-y-proyectos"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Huanglongbing de los c\u00edtricos - OIRSA<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"El Huanglongbing, m\u00e1s conocido como &quot;HLB&quot;, es causado por la bacteria Candidatus Liberibacter asiaticus (para los pa\u00edses de la regi\u00f3n del OIRSA), la cual\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/archivos\/9194\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Huanglongbing de los c\u00edtricos - OIRSA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"El Huanglongbing, m\u00e1s conocido como &quot;HLB&quot;, es causado por la bacteria Candidatus Liberibacter asiaticus (para los pa\u00edses de la regi\u00f3n del OIRSA), la cual\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/archivos\/9194\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OIRSA\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/OIRSAoficial\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-02-28T21:38:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-02-28T21:52:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/i0.wp.com\/web.oirsa.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"993\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"mmartell71\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@OIRSAoficial\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@OIRSAoficial\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"mmartell71\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194\"},\"author\":{\"name\":\"mmartell71\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/fb541d5a3098f69a0b5f6e2c39d464e5\"},\"headline\":\"Huanglongbing de los c\u00edtricos\",\"datePublished\":\"2023-02-28T21:38:16+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-28T21:52:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194\"},\"wordCount\":826,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/web.oirsa.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Programas y proyectos\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194\",\"url\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194\",\"name\":\"Huanglongbing de los c\u00edtricos - OIRSA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/web.oirsa.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1\",\"datePublished\":\"2023-02-28T21:38:16+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-28T21:52:10+00:00\",\"description\":\"El Huanglongbing, m\u00e1s conocido como \\\"HLB\\\", es causado por la bacteria Candidatus Liberibacter asiaticus (para los pa\u00edses de la regi\u00f3n del OIRSA), la cual\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/web.oirsa.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/web.oirsa.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1\",\"width\":1500,\"height\":993,\"caption\":\"oranges branch with green leaves on tree\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/archivos\\\/9194#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Huanglongbing de los c\u00edtricos\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/\",\"name\":\"OIRSA\",\"description\":\"Organismo Internacional Regional de Sanidad Agropecuaria\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/#organization\",\"name\":\"OIRSA\",\"url\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/cropped-LOGO-OIRSA-2023.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/cropped-LOGO-OIRSA-2023.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"OIRSA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/OIRSAoficial\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/OIRSAoficial\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/web.oirsa.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/fb541d5a3098f69a0b5f6e2c39d464e5\",\"name\":\"mmartell71\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/99eb78df50cb1625df1ab546ec5e337bbc6d5ccb1100eebc5e6820ba6e611646?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/99eb78df50cb1625df1ab546ec5e337bbc6d5ccb1100eebc5e6820ba6e611646?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/99eb78df50cb1625df1ab546ec5e337bbc6d5ccb1100eebc5e6820ba6e611646?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"mmartell71\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Huanglongbing de los c\u00edtricos - OIRSA","description":"El Huanglongbing, m\u00e1s conocido como \"HLB\", es causado por la bacteria Candidatus Liberibacter asiaticus (para los pa\u00edses de la regi\u00f3n del OIRSA), la cual","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/archivos\/9194\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Huanglongbing de los c\u00edtricos - OIRSA","og_description":"El Huanglongbing, m\u00e1s conocido como \"HLB\", es causado por la bacteria Candidatus Liberibacter asiaticus (para los pa\u00edses de la regi\u00f3n del OIRSA), la cual","og_url":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/archivos\/9194\/","og_site_name":"OIRSA","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/OIRSAoficial","article_published_time":"2023-02-28T21:38:16+00:00","article_modified_time":"2023-02-28T21:52:10+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":993,"url":"https:\/\/i0.wp.com\/web.oirsa.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1","type":"image\/jpeg"}],"author":"mmartell71","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@OIRSAoficial","twitter_site":"@OIRSAoficial","twitter_misc":{"Written by":"mmartell71","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194"},"author":{"name":"mmartell71","@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/#\/schema\/person\/fb541d5a3098f69a0b5f6e2c39d464e5"},"headline":"Huanglongbing de los c\u00edtricos","datePublished":"2023-02-28T21:38:16+00:00","dateModified":"2023-02-28T21:52:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194"},"wordCount":826,"publisher":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/web.oirsa.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1","articleSection":["Programas y proyectos"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194","url":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194","name":"Huanglongbing de los c\u00edtricos - OIRSA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/web.oirsa.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1","datePublished":"2023-02-28T21:38:16+00:00","dateModified":"2023-02-28T21:52:10+00:00","description":"El Huanglongbing, m\u00e1s conocido como \"HLB\", es causado por la bacteria Candidatus Liberibacter asiaticus (para los pa\u00edses de la regi\u00f3n del OIRSA), la cual","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/web.oirsa.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/web.oirsa.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1","width":1500,"height":993,"caption":"oranges branch with green leaves on tree"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/archivos\/9194#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/web.oirsa.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Huanglongbing de los c\u00edtricos"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/#website","url":"https:\/\/web.oirsa.org\/","name":"OIRSA","description":"Organismo Internacional Regional de Sanidad Agropecuaria","publisher":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/web.oirsa.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/#organization","name":"OIRSA","url":"https:\/\/web.oirsa.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/web.oirsa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/cropped-LOGO-OIRSA-2023.png","contentUrl":"https:\/\/web.oirsa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/cropped-LOGO-OIRSA-2023.png","width":512,"height":512,"caption":"OIRSA"},"image":{"@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/OIRSAoficial","https:\/\/x.com\/OIRSAoficial"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/web.oirsa.org\/#\/schema\/person\/fb541d5a3098f69a0b5f6e2c39d464e5","name":"mmartell71","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/99eb78df50cb1625df1ab546ec5e337bbc6d5ccb1100eebc5e6820ba6e611646?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/99eb78df50cb1625df1ab546ec5e337bbc6d5ccb1100eebc5e6820ba6e611646?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/99eb78df50cb1625df1ab546ec5e337bbc6d5ccb1100eebc5e6820ba6e611646?s=96&d=identicon&r=g","caption":"mmartell71"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/web.oirsa.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/orange.jpg?fit=1500%2C993&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/213237736"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9194"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9194\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9204,"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9194\/revisions\/9204"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/web.oirsa.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}